De Oostvaardersplassen moeten weer aantrekkelijk worden: maar voor wie?

‘Waar twee honden vechten om een been, gaat een derde ermee heen’, moeten SGP en VVD hebben gedacht toen ze in december vorig jaar hun plan presenteerden om groepen grote grazers in de Oostvaardersplassen flink te gaan uitdunnen om ze voor wintersterfte te behoeden. Dat plan werd afgelopen woensdag door de Provincie Flevoland goedgekeurd.

ovp_rr-natuurlijk
Oostvaardersplassen (foto: R&R.Natuurlijk)

De kaalslag en de winterse kadavers staan al enige tijd garant voor felle debatten. Deze hebben zich gaandeweg steeds meer toegespitst op de grote grazers, terwijl de bescherming van moerasvogels de reden was waarom de Oostvaardersplassen als Vogelrichtlijn-gebied is aangewezen. In de ene hoek van de ring steggelt een groepje ecologen met beheerder Staatsbosbeheer. De ecologen treuren om de kaalslag veroorzaakt door de grote grazers en willen de vogels van de natte ruigten terug. Staatsbosbeheer wil ‘natuurlijke processen’ gestuurd door grote grazers, want dan zou de prachtige nieuwe wildernis vanzelf wel komen. In de andere hoek lopen de gemoederen hoog op over het welzijn van de grote grazers: laten we ze in de winter ‘creperen’ of dunnen we die kuddes flink uit, zodat ze alle meer te vreten hebben?

Statenleden van VVD en SGP zagen al een tijdje met lede ogen aan dat het aantal bezoekers gestaag afnam. Kort na de film ‘De Nieuwe Wildernis’ was iedereen nog zo enthousiast. Een topaantal van 900.000 mensen per jaar wilde dat spektakel met die wilde dieren wel eens in het echt zien. Maar zo paradijselijk bleek het niet te zijn. In de zomer ging het nog wel (al was het gebied wel erg kaal), maar al die dode en stervende dieren in de winter vonden veel bezoekers maar niets. Velen kwamen niet meer.

Die bezoekersaantallen moesten weer omhoog. En nu het beheer van de Oostvaardersplassen aan de Provincie was overgedragen, zagen VVD en SGP hun kans schoon.

Vandaar het — nu dus aanvaarde — plan om de kuddes flink te gaan uitdunnen, omdat “het dierenwelzijn is aangetast en het gebied onaantrekkelijk is geworden voor bezoekers”, aldus VVD-er Jan de Reus in Trouw. “De Oostvaardersplassen hebben alles in zich om een aantrekkelijk natuurgebied te worden”, voegt Simonse van SGP er aan toe. De vraag is echter: aantrekkelijk voor de vogels of voor de mensen?

Het laatste blijkt het geval. Provincie Flevoland maakt er geen geheim van dat ze vooral zoveel mogelijk mensen naar de Oostvaardersplassen wil lokken. Er moeten meer wandel- en fietspaden komen, want teveel gebieden zijn nu niet toegankelijk. Niks grote aaneengesloten gebieden waren dieren rust kunnen vinden. De grote grazers (de vogels zijn allang uit beeld) mogen best wat “rustpunten” hebben, maar de mensen moeten ze wel goed kunnen zien (tip: ontdek de mogelijkheden van een verrekijker). Het hele gebied moet ‘etalagebied’ worden. Omdat de bezoekers ook moeten eten en slapen moeten er natuurlijk ook meer uitspanningen komen, inclusief recreatiewoningen en hotels. Jacques de Raad, Gerard Ouweneel en Rob Bijlsma hadden in 2010 ook al hun gal gespuwd over dit soort ontwikkelingen. ‘Natuurbescherming verwordt tot pretparkbeheer’, kopte hun artikel in De Levende Natuur.

Het wordt nog gekker. Bij het beheer moet rekening worden gehouden met de gevolgen van de uitbreiding van de luchthaven Lelystad. Als de vogels echt op de eerste plaats stonden zou er hebben gestaan: bij de uitbreiding van de luchthaven moet rekening worden gehouden met de betekenis van de Oostvaardersplassen als Vogelrichtlijn-gebied.

_e2a5009
Wilde eenden, nonnetjes en een vos die er wel eentje zou lusten (Oostvaardersplassen)

Het lijken allemaal symptomen van iets fundamentelers.

Schijnbaar heeft de consumptiemaatschappij zich uitgebreid naar de natuur, misschien wel de laatste uithoek van ons leven waar het ‘zijn’ het ‘hebben’ nog kan overvleugelen. De meeste mensen geven niet om de natuur; ze willen dat de natuur hen iets geeft. De natuur moet nut hebben, er moet aan verdiend worden. Daarom is de boodschap dat de Oostvaardersplassen er is voor de vogels en niet voor de mensen in het huidige politieke klimaat zo moeilijk te verkopen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: